Review: «Festen» | Κανείς δε φεύγει ίδιος από αυτή τη γιορτή
- Ανδρονίκη Προκόπη
- πριν από 2 ώρες
- διαβάστηκε 4 λεπτά
Την προηγούμενη εβδομάδα, παρακολούθησα το «Festen» στο θέατρο Άλμα. Την κυνηγούσα από πέρυσι, αλλά τα συνεχόμενα sold out δε μου το επέτρεψαν. Και δικαίως… Γιατί είναι απ’ τις παραστάσεις που δικαιώνουν και αποζημιώνουν τους θεατές. Λάβαμε, λοιπόν, την πρόσκληση ως στενοί φίλοι της οικογένειας και τους επισκεφτήκαμε στο σπίτι τους, για να γιορτάσουμε τα 60ά γενέθλια του πατέρα, Χέλγκε. Δεν ξέραμε τι θα αντιμετωπίσουμε και αυτό είχε το ενδιαφέρον του… Οι χαρακτήρες μας έχουν προσκαλέσει στη γιορτή του πατέρα της οικογένειας και οι ηθοποιοί μας έχουν προσκαλέσει στο σπίτι τους, το θέατρο. Αυτό άλλωστε δε συμβαίνει σε κάθε παράσταση; Πάμε στο σπίτι τους για να ζήσουμε όλοι μαζί κάτι κοινό…
Σιγά σιγά καταφτάνουν τα παιδιά του. Ο Κρίστιαν φτάνει πρώτος. Φαίνεται μαγκωμένος, σαν κάτι να τον εμποδίζει να αφεθεί στη γιορτή. Ακολουθούν ο Μίκαελ με την κοπέλα του, Μέττε, και ύστερα η Ελένε. Λείπει η Λίντα, η δίδυμη αδελφή του Κρίστιαν, η οποία αυτοκτόνησε πριν χρόνια.
Σε αυτή τη γιορτή ειπώνονται πολλά, ακούγονται πολλά, συμβαίνουν πολλά. Πολλές φορές έχουμε αναρωτηθεί τι συμβαίνει πίσω από κλειστές πόρτες… Γινόμαστε όλοι συμμέτοχοι και κοινωνοί αυτών που συνέβαιναν, συμβαίνουν και θα συμβούν. Ίσως γιατί διαφορετικά οι ήρωες δε θα βρουν τη δύναμη να μιλήσουν. Ο Κρίστιαν χρειάζεται τον κόσμο για να αποκαλύψει το τραύμα του. Μας κάνει παρατηρητές και μάρτυρες της αποκάλυψης. Αναγκάζεται να φτάσει στα άκρα για να μας κάνει να τον πιστέψουμε. Δεν μπορούμε να αποφύγουμε την προσωπική, συναισθηματική εμπλοκή με αυτό που του συνέβη και με αυτά που εξακολουθούν να του συμβαίνουν κατά τη διάρκεια αυτής της γιορτής. Και εκεί βλέπεις και ο καθένας μας πώς αντιδρά σε μια τέτοια εξομολόγηση, που συμβαίνει σε ένα κατά τ’ άλλα γιορτινό κλίμα. Άλλος μπορεί να γελάσει, άλλος μπορεί να παγώσει, άλλος μπορεί να κλάψει…
Κρίστιαν: Γιατί το έκανες; - Χέλγκε: Δεν ήσασταν άξιοι για τίποτε άλλο.
Η παράσταση παίρνει 1000/10!
Το έργο είναι γνωστό από τον κινηματογράφο με την ταινία «Οικογενειακή γιορτή». Όμως στην τέχνη του κινηματογράφου, έχεις την ασφάλεια της απόστασης απ’ τη δράση… Η δράση συμβαίνει στην οθόνη και αυτή είναι που μεσολαβεί ανάμεσα σε σένα και τους ήρωες. Ο Οδυσσέας Παπασπηλιόπουλος, ανεβάζοντας το έργο στο θέατρο, ανέτρεψε αυτή τη συνθήκη, πετυχαίνοντας μια απόλυτη θεατρική κατάκτηση. Η σκηνοθεσία του καταφέρνει να επιτελέσει την πιο σπουδαία λειτουργία του θεάτρου. Υιοθετώντας τη βιωματική διάστασή του και έχοντάς την ως κύριο μοχλό, σπάει η ασφάλεια και η – όποια – απόσταση της σκηνής από τους θεατές. Είμαστε όλοι μαζί μέσα σε αυτό που συμβαίνει, εμπλεκόμαστε συναισθηματικά, νιώθουμε όλους τους ήρωες, είτε επρόκειτο να τους μισήσουμε είτε να τους αγαπήσουμε. Η διαδρομή που κάνουν με τον εαυτό τους και στη σχέση τους με τους άλλους γίνεται και δική μας διαδρομή πότε με τον εαυτό μας, πότε με τους ανθρώπους μας, πότε με τους ήρωες του έργου.
Ο Προμηθέας Αλειφερόπουλος, ως Κρίστιαν, είναι αποκάλυψη! Κουβαλάει ένα αβάσταχτο βάρος που αποτυπώνεται στα μάτια του και στο σώμα του από την πρώτη στιγμή που μπαίνει στο χώρο. Η νηνεμία πριν την καταιγίδα… Τον προσέχεις, τον παρατηρείς και μετά δεν μπορείς να πάρεις τα μάτια σου από τα μάτια του. Τον έχεις έγνοια, τον νοιάζεσαι... Θέλεις να τον προστατέψεις, να του δείξεις ότι τον έχεις νιώσει, ότι τον έχεις ακούσει πριν καν μιλήσει. Φεύγοντας τον παίρνεις μαζί σου με το βάρος της αλήθειας του που χτίστηκε από το πρώτο λεπτό, μέσα από βλέμματα και χειρονομίες που αντάλλαξες… Ο Αλειφερόπουλος καταφέρνει να μεταδώσει στους θεατές με απόλυτη φυσικότητα και εκπληκτική μαεστρία τον τραυματισμένο ψυχισμό του ήρωά του, αξιοποιώντας όλα τα εκφραστικά του μέσα. Αποδεικνύει ότι είναι από τους καλύτερους ηθοποιούς της γενιάς του! Ο υπέροχος Νίκος Μήλιας, ο μικρότερος γιος, είναι το μαύρο πρόβατο της οικογένειας. Αυτός που προσπαθεί να τραβήξει την προσοχή με αδέξιο πολλές φορές τρόπο, δεν τα καταφέρνει, πληγώνεται και πληγώνει άθελά του. Και τα δύο αδέλφια έχουν πολύ ενδιαφέρουσες πορείες μέχρι να βγουν από τα σκοτάδια τους στο φως. Και το φως τους γίνεται δάκρυ στο πρόσωπό μας και δικό μας φως, γιατί το αποζητούμε από όταν ο Κρίστιαν μας εξομολογείται το τραύμα του.
Ο Γιώργος Ζιόβας, ο Χέλγκε, είναι ο μπαμπάς – αρχηγός της οικογένειας, που, όπως αποδεικνύεται, είναι και ο υπεύθυνος για τα δεινά των παιδιών του. Μια ψύχραιμη παρουσία που κρύβει πολλά πίσω από το προσωπείο του επιτυχημένου οικογενειάρχη. Ένα παγωμένο βλέμμα απέναντί μας, που δε χρειάζεται προσπάθεια για να καταλάβεις ότι πρέπει να τρέξεις μακριά του. Η εκπληκτική Γιώτα Φέστα, η Έλσι, είναι η μαμά που γνωρίζει και σωπαίνει. Αναρωτιέμαι γιατί… Δεν ξέρω αν στο τέλος τη λυπηθήκαμε, έστω λίγο… Ο Γιάννης Καπελέρης, ο Τελετάρχης της βραδιάς, προσπαθεί και σ' ένα βαθμό καταφέρνει να μείνει ψύχραιμος με όλα αυτά που συμβαίνουν. Προσπαθεί να διατηρήσει τα όρια, να μας κάνει να ξεχάσουμε αυτά που βλέπουμε και να εστιάσουμε στο γιορτινό κλίμα της βραδιάς. Τον συγχαίρω κι αυτόν για τη φυσικότητα στην ερμηνεία του. Οι υπόλοιποι ηθοποιοί που συνθέτουν αυτό το εναρμονισμένο θεατρικό παζλ είναι η Ιωάννα Κολλιοπούλου, ο Μιχάλης Αφολαγιάν, η Ιωάννα Τζίκα, η Σεμίραμις Αμπατζόγλου, ο Νικόλας Seymour Σταθόπουλος και η Κατερίνα Καούστου.
Όλοι οι συντελεστές συνετέλεσαν στη δημιουργία μιας παράστασης-σταθμός στη θεατρική Αθήνα. Ειδική μνεία θα ήθελα να κάνω στη Ζωή Μολυβδά-Φαμέλη (σχεδιασμός φωτισμών), η συμβολή της οποίας ήταν καθοριστική. Για ακόμη μια φορά με εντυπωσίασε!
Βγαίνοντας από το θέατρο, συλλογιέσαι τι μόλις έζησες… Συλλογιέσαι τι θέση πήρες απέναντι σε όλους τους ήρωες κατά τη διάρκεια της βραδιάς… Τι θέση παίρνει η κοινωνία απέναντί τους… Ένιωσα απέχθεια για όλους τους Χέλγκε… Λυπάμαι για όλους τους Κρίστιαν… Ντρέπομαι που η κοινωνία μου επιτρέπει να υπάρχουν Χέλγκε… Θέλω να αγκαλιάσω όλους τους Κρίστιαν αυτού του κόσμου και να τους πω ότι υπάρχει φως, ότι μπορούν να γιατρέψουν τις πληγές τους…
