Review: Μια κοινωνία σε κατάσταση… «Βότκα μολότοφ»

Ένας τίτλος που λέει λίγα αλλά ξέρει πολλά. Σαν τους ανθρώπους δηλαδή. Λίγα λένε άλλα πολλά ξέρουν. Με συνυποδηλωτική ή δηλωτική χρήση; Είναι κάπως μετέωρο το ζήτημα. Κανείς δεν ξέρει να πει με ακρίβεια… Όπως και για την παράσταση, που ο θεατής ακροβατεί μεταξύ κυριολεξίας και μεταφοράς συνεχώς. Και που οι ιστορίες των ηρώων μοιάζουν με τις δικές μας…

Το σκηνικό της παράστασης | Φωτ.: Μαρίνα Παπασωτηρίου

Ο Άντον Τσέχωφ σκιαγραφεί χαρακτήρες τόσο από τα αστικά κέντρα, όσο και από την επαρχία της προεπαναστατικής Ρωσίας, μεγεθύνοντας με γλαφυρό τρόπο, αλλά πάντα με συμπάθεια, τις συνήθειες, τις εμμονές τους, τους φόβους τους, την προσήλωσή τους στα μικροσυμφέροντά τους, την αφέλειά τους, αλλά και την πονηριά τους. Επί σκηνής, παρελαύνουν χαρακτηριστικοί τύποι της εποχής και της κοινωνίας του. Από δασκάλες και νταντάδες, μέχρι παπάδες και οδοντίατροι. Όλοι οι ήρωες παραδίδονται, πανανθρώπινοι και παντοτινοί, στην κρίση όλων μας για το χθες, το σήμερα και το αύριο. 

Ο Τάσος Χαλκιάς με μοναδική μαεστρία ως Τσέχωφ μας μεταφέρει στην Ρωσία, στο ατμοσφαιρικό γραφείο του όπου κάτω από ένα λαμπατέρ, ο μεγάλος Τσέχωφ μας δείχνει με τον πιο ζωντανό τρόπο ένα-ένα τα πιο μεγάλα έργα του. Ίσως σε κάποιους να ακουστεί απλοϊκό και πράγματι να πιστεύουν ότι είναι… Αλλά τι γίνεται αν κάνουμε την τόσο κομβική ερώτηση στον εαυτό μας «αν ήμουν στην θέση τους;». «Ήμουν» είναι η λέξη κλειδί. 

Τα έργα του πιο διαχρονικά από πότε έρχονται να μας δείξουν ότι τελικά όλα είναι θέμα οπτικής. Οι άνθρωποι σε κάθε εποχή και σε κάθε κοινωνία, χωρίς πολλές φορές να έχει σημασία τι ρόλο έχουμε υιοθετήσει, είμαστε αρκετά ίδιοι. Όχι, με συγχωρείτε… Για να αποφύγω παρεξηγήσεις θα πω με παρόμοια χαρακτηριστικά. Η χρονολογία τελικά είναι πράγματι ένας αριθμός. Οι ήρωες των ιστοριών του Τσέχωφ μας το επιβεβαιώνουν. 

Τόσο πανανθρώπινοι, τόσο παραδομένοι στην ανθρώπινη φύση και τόσο έτοιμοι για να τους κρίνουμε.

Ένας ιερέας, ένας εν δυνάμει οδοντίατρος, μια μαμά - εκπαιδευτικός πολύ μπροστά για την εποχή της και το παιδί της, ένα παιδί που... μοναχό το δρόμο του γυρεύει, ένα παντρεμένο ζευγάρι που παλεύει ακόμα με τα όνειρά του βλέποντας τα να απομακρύνονται, ένας αξιωματικός, μια κοπέλα που ονειρεύεται να γίνει ηθοποιός κ.ά. ενσαρκώνονται από τους υπέρ ταλαντούχους Τζένη Διαγούπη, Χάρη Μαυρουδή, Κωνσταντίνο Μουταφτσή, Φωτεινή Μπαξεβάνη, Λυδία Σγουράκη και Φώτη Σπύρο. 

Σε μια εποχή που ο διαφορετικός χαρακτήρας, η διαφορετική από ιδεολογικά και εθνικά στερεότυπα άποψη, οι πολιτικές πεποιθήσεις κ.ά. αντιμετωπίζονται με μια ανθρωποφαγική σχεδόν διάθεση, με διδαχές μίσους και απαξίωσης, η αγάπη του Τσέχωφ για τον άνθρωπο καθώς και το χιούμορ του, μπορούν να αποδειχθούν καταλυτικά για όλους μας. 

Η σκηνοθεσία του Νικορέστη Χανιωτάκη σε συνδυασμό με το κείμενο της Ελένης Ράντου και τους τσεχωφικούς χαρακτήρες που μας κλείνουν το μάτι υπαινικτικά, θα χαρίσουν στον θεατή μια μοναδική εμπειρία.

Μαρίνα Παπασωτηρίου

Πληροφορίες για την παράσταση