Review: «Ιεροτελεστία» | Άραγε το πένθος μας είναι η απώλεια ή η λύτρωση που περιμένουμε;

Στη σκηνή Νίκος Κούρκουλος στο κτήριο του Εθνικού Θεάτρου ο Χρήστος Θεοδωρίδης ανέβασε ένα έργο πέρα για πέρα ανθρώπινο που πραγματεύεται την πιο βαριά συναισθηματικά κατάσταση της ανθρώπινης ζωής. Το πένθος. Εμπνευσμένο από έρευνες που έγιναν το διάστημα 2020-21, ο Guillaume Poix, Γάλλος θεατρικός συγγραφέας γράφει την «Ιεροτελεστία». Πέρα όμως από αυτά η ίδια η βοηθός σκηνοθέτη εμπλουτίζει το κείμενο με ιστορίες από την Ελλάδα του σήμερα.

Η υπόθεση, όπως ειπώθηκε, αφορά το πένθος. Ο κάθε άνθρωπος το βιώνει διαφορετικά. Βιώνει αλλιώς την απώλεια. Χάσιμο, λύπη, απώλεια αλλά και ψυχική ανάκαμψη και απελευθέρωση. 13 διαφορετικές ιστορίες. 13 μονόλογοι που όλοι επικοινωνούν. Στην θεματολογία; Ακόμα πιο βαθιά, στην προσωπικότητα του ατόμου και στο βίωμα. Το πένθος το έχουν βιώσει όλοι οι άνθρωποι, ο καθένας διαφορετικά. Αλλά όλο και κάπως διαφορετικά. Αλλιώς ένας ηλικιωμένος με Alzheimer, αλλιώς νέα άτομα, αλλιώς οι ερωτευμένοι, οι πρόσφυγες, οι άνθρωποι του περιθωρίου, ένα κακοποιημένο παιδί ή μία κακοποιημένη γυναίκα. Τις ιστορίες αυτές διευθύνει μία μοιρολογίστρα.

Τα μοιρολόγια αφορούν «ένα είδος προς εξαφάνιση» αλλά μέχρι και για αυτά έχεις ολόκληρη ιεροτελεστία. Κινήσεις, φωνές, χτυπήματα. Και αυτό δεν ισχύει μόνο για την μοιρολογίστρα, αλλά για όλους. Το αποτέλεσμα όλων έδειχνε ένα τελετουργικό. Μια ανάγκη για να θρηνήσουν ή όχι με τον δικό τους τρόπο. Ο θρήνος είναι κάτι τόσο προσωπικό και μοναδικό, όπως ο κάθε άνθρωπος. Αυτή η αλήθεια φωτίζεται σε όλη την διάρκεια της παράστασης.

Η σκηνοθετική ματιά του κυρίου Θεοδωρίδη συνθέτει ένα μοναδικό αποτέλεσμα. Η απλότητα της κίνησης σε συνδυασμό με την ένταση της φωνής και του λόγου δημιουργούν κάτι που σε εντυπωσιάζει χωρίς να χρειαστεί να σε υπερφορτώσει με περιττή ίσως πληροφορία. Μια καρέκλα ή ακόμα και μόνο ένα μικρόφωνο αρκούν για να πεις πως είναι το τέλειο σκηνικό. Την σκηνή εμπλουτίζουν όχι τα έπιπλα και τα εντυπωσιακά σκηνικά, αλλά ο λόγος και ο ηθοποιός.

Η κάθε ερμηνεία είναι μια κατάθεση ψυχής που σε καμία περίπτωση δεν περίμενες. Δεν είναι δικές σου αλλά γίνονται. Όλοι έχουμε αγαπήσει, όλους μας έχουν σώσει, όλοι έχουμε χτυπηθεί από άλλους και ίσως έχουμε νιώσει απελευθέρωση από την απώλεια ή την φυγή κάποιου. Αλλά πάντα πενθούμε για κάτι. Κάτι που χάσαμε ή κάτι που βρήκαμε με την απώλεια. Αυτή η παράσταση σου δίνει την ευκαιρία να το βρεις ή ίσως να το θυμηθείς. Αλλά δεν γίνεται να φύγεις από εκεί δίχως να την θυμάσαι. Την παράσταση αυτή δεν την βλέπεις. Τη ζεις!

Η μουσική επί σκηνής δημιουργεί την κατάλληλη ατμόσφαιρα ή αποτελεί μέσο αποφόρτισης από αυτή. Οι μουσικοί όμως δεν είναι σε μια γωνιά αφιερωμένη μόνο σε αυτό. Συμμετέχουν ενεργά σε αυτό που συμβαίνει αλληλεπιδρώντας με τους χαρακτήρες της παράστασης. Τα σκηνικά, όπως τονίστηκε, είναι απλά και λιτά δίνοντας έτσι περισσότερη έμφαση σε αυτό που σου εξομολογούνται οι ηθοποιοί. Ενδυματολογικά ακολουθείται το ίδιο μοντέλο με την σκηνογραφία. Τα ρούχα είναι απλά και καθημερινά  με χρώματα και μοτίβα. Δεν χρειάζεται να θρηνήσουν και αυτά.

Ο θρήνος είναι ανθρώπινο προνόμιο εκτός από το τέλος. Στο τέλος ο θρήνος μεταφέρεται παντού. Σε κάθε γωνιά του χώρου. Σε κάθε καρδιά θεατή.

Η χορογραφία και η κίνηση λειτουργούν ως μέσο αποφόρτισης του θεατή και συμβάλλουν στο συνολικό αποτέλεσμα. Η αποφόρτιση, που προσφέρουν, λειτουργεί με τρόπο κατάλληλο για να κατανοήσεις και να βιώσεις κάθε διαφορετική εξομολόγηση που διηγείται ο κάθε ηθοποιός.

Η «Ιεροτελεστία» αποτελεί μια μοναδική εμπειρία που δεν αφήνει κανέναν ανεπηρέαστο. Είναι ένα θέαμα που προέρχεται από την ψυχή, που κατατέθηκε στην έρευνα που πραγματοποιήθηκε. Δώστε την ευκαιρία στον εαυτό σας να την νιώσει και να αντιληφθεί την ανθρώπινη ψυχή και φύση. Καλή θέαση!

Ελένη Κούκουζα

Πληροφορίες για την παράσταση